Vorige week publiceerde ik een stuk in De Standaard waarin ik een fenomeen aan de kaak stel dat ik “wij-bakken” noem: mensen die nederig over de balk in “ons” oog praten, terwijl ze eigenlijk in andermans oog zitten pulken. Er bestaat wat onduidelijheid over de definitie van “wij-bakken” en enkele mensen hebben me gewezen op een stuk in Trouw waarin ik… Lees verder »Willen de echte wij-bakkers opstaan?
Wijsheid begint bij zelfkritiek. Niets is ergerlijker dan iemand die de splinter in het oog van anderen aanwijst, zoals de Bijbel schrijft, maar de balk in het eigen oog niet ziet. Of toch: nog ergerlijker is iemand die deemoedig over ‘onze’ eigen balk lijkt te spreken, terwijl hij eigenlijk in andermans oog zit te pulken. Neem deze stellingen: ‘We sluiten… Lees verder »Stop je hand niet in andermans boezem
(toespraak aan Universiteit Utrecht op 20/11/2015) Dames en heren, Ik wil de vraag die vandaag voorligt positief beantwoorden: religie vormt wel degelijk een struikelblok voor integratie. Daarvoor zal ik twee soorten redenen onderscheiden: de ene heeft te maken met intrinsieke eigenschappen van religie, met religie zelf dus als cultureel verschijnsel. De andere reden heeft te maken met toevallige historische omstandigheden… Lees verder »Is religie een struikelblok voor integratie?
In een parabel uit de Joods-Chassidische traditie wandelt een man ’s avonds door het woud, tot hij bij een huis komt waar binnen licht brandt. Door het raam ziet hij hoe mensen op en neer springen en wild met hun armen zwaaien. Wat erg, denkt de man: de arme drommels hebben vast een zenuwziekte, of zijn waanzinnig geworden. Maar de… Lees verder »Toondoof voor geloof
De antieke sceptici vonden dat we niets met zekerheid kunnen weten en dat we al onze oordelen moeten opschorten. De geliefkoosde strategie van filosofen om aan die universele scepsis te ontsnappen, is om te zoeken naar een of ander solide fundament voor onze kennis. Als die basis stevig is, kan je daarop verder bouwen. In de Angelsaksische literatuur staat die… Lees verder »Fundamentisme
In 1935, toen zich donkere wolken samen pakten boven Europa, schreef de filosoof Bertrand Russell dat de wortels van het fascisme liggen bij de revolte tegen de rede en het misprijzen voor waarheid. De universele menselijke rede biedt een gedeelde toetssteen om geschillen op te lossen. Wie zich tegen haar keert, kan zijn disputen enkel nog met bataljons en kanonnen… Lees verder »Het recht van de zwakste
(De Morgen, 16 okktober 2015) Eerst klonk het verwijt dat geen hond naar het nieuwe Canvas-programma De Afspraak keek. Maar de enige aflevering die u allemaal gezien hebt, is diegene waarvan de VRT-bonzen en mediaminister Sven Gatz liever hadden dat u ze niet zag. Dat komt dankzij het Streisand-effect: pogingen om informatie te onderdrukken of verbergen, werken als een krachtige… Lees verder »Geestesziek wegens gestoord
Paus Franciscus vond een ander aanknopingspunt in de christelijke traditie: dat van de mens als goede ‘rentmeester’ over de aarde, aangesteld door God. De natuur, schrijft hij in zijn encycliek Laudato Si, is als een ‘prachtige moeder die haar armen uitstrekt en ons omhelst’. Die beeldspraak klinkt als het gezang van engelenscharen in de oren van ecologisten, van wie de paus… Lees verder »De nostalgie van een ‘groene’ paus